Jarosław Kukowski, Pavimentum
olej na płycie
W malarstwie Jarosława Kukowskiego Pavimentum jawi się jako jedno z najbardziej autorefleksyjnych dzieł artysty – rodzaj metaobrazu o istocie tworzenia, pamięci i emocji zapisanych w procesie malarskim. Przedstawiony z perspektywy zenitalnej blat pracowni odsłania złożoną, wielowarstwową strukturę — świat twórcy rozpięty między spontanicznością a precyzyjnym porządkiem, między narracją a abstrakcją.
Z pozoru widzimy realistycznie przedstawioną martwą naturę z narzędziami pracy: pędzlami, tubami farb, szkicami i fotografiami. Jednak uważne spojrzenie ujawnia, że każda z tych form funkcjonuje na innym poziomie – jakby w kolejnych warstwach pamięci. Na powierzchni dominują coraz bardziej lakoniczne, niemal abstrakcyjne plamy barwne; pod nimi, częściowo przysłonięte, wyłaniają się fragmenty dawnych, realistycznych kompozycji, odwołujących się do tradycji malarstwa klasycznego. Ta gra między realizmem a abstrakcją staje się metaforą współczesnej kondycji sztuki – rozpiętej pomiędzy pragnieniem kontynuacji a potrzebą przekroczenia formuł przeszłości.
Wśród rozrzuconych fotografii i małych obrazków odnajdujemy subtelne odniesienia do historii dwojga ludzi — intymną narrację o relacji, jej świetle i ciemności, o bliskości i rozpadzie. Te fragmenty, niczym wizualne wspomnienia, scalają wątki osobiste z refleksją uniwersalną: że każde dzieło malarskie, podobnie jak związek między ludźmi, powstaje z gestów, które jednocześnie budują i niszczą, tworzą i pozostawiają ślady.
W tym kontekście symboliczne znaczenie nabiera również motyw kruków, siedzących na jednej z miniaturowych scen. Odwołując się do tradycji romantycznej i symbolicznej, Kukowski wykorzystuje je jako znaki pamięci i przemijania, ale także świadków zdarzeń, które nie przynależą już do teraźniejszości. Kruki stają się strażnikami obrazu – milczącymi komentatorami ludzkich emocji i twórczych przemian.
Tytuł Pavimentum (łac. „posadzka”, „podłoże”) wskazuje na głębszą ideę – obraz nie przedstawia tylko stołu malarza, ale fundament samego malarstwa. To wizualna archeologia: nawarstwienia znaczeń, emocji i gestów tworzą strukturę przypominającą palimpsest. W centrum – pusta kartka, przestrzeń oczekiwania – symbolizuje tabula rasa, punkt, z którego rodzi się każda forma, każde nowe doświadczenie i każda relacja.
Formalnie dzieło urzeka mistrzowską grą faktur i światła: Kukowski, korzystając z klasycznego warsztatu olejnego, osiąga efekt wielowymiarowej głębi, w której iluzja miesza się z rzeczywistością. W ten sposób artysta dokonuje symbolicznego dialogu z malarstwem dawnym, ale przefiltrowanego przez współczesną świadomość obrazu jako konstruktu.
W efekcie Pavimentum staje się malarskim esejem o czasie, pamięci i kondycji człowieka, a także o naturze samej sztuki – o tym, że każdy obraz, niczym relacja, jest sumą śladów, przetarć i przemilczeń. Kukowski buduje w ten sposób przestrzeń między historią a teraźniejszością, między emocją a analizą, gdzie malarstwo samo siebie bada, komentuje i przekracza.
Jarosław Kukowski ceny obrazów
Tagi: Jarosław Kukowski, malarstwo, malarstwo polskie, surrealizm,